Vanille

Vanille-orchidee
Vanille is een smaakstof afkomstig uit orchideeën van het genus Vanille. De naam is afgeleid van het Spaanse woord “vainilla”, verkleinwoord van “vaina” (“schacht” of “peulschil”), dat weer is afgeleid uit het Latijnse “vagina”. De vanille-orchidee (Vanilla planifolia) levert de specerij vanille(stokjes), die niet alleen wordt verwerkt in levensmiddelen, maar ook in onder anderen tabak en parfum. De plant komt oorspronkelijk uit Mexico, hoewel deze nu bijna overal tussen de keerkringen wordt gekweekt. De vruchten (peulen) van de plant worden onrijp geplukt en vochtig verhit, daarna langzaam gedroogd, waardoor een fermentatieproces optreedt. Hierdoor verandert de onrijpe niet-aromatische vrucht in een zwart en glimmend vanillestokje met een fijne geur en smaak.

Soorten

Vanille is in verschillende vormen verkrijgbaar:

Gebruik

De smaak van een vanillestokje zit in de kleverige harsachtige stof in het stokje (vanillemerg) en in de vezelrijke wand van de peul. Het merg kun je makkelijk uit het stokje schrapen nadat je het stokje open hebt gesneden. Dit merg kun je door een gerecht roeren. De peul zelf moet een tijdje geweekt worden voordat het smaak afgeeft. Je kunt meer smaak extraheren door het met een vloeistof te mengen die vet of alcohol bevat. Hierin is het beter oplosbaar. Vanille-extract geeft direct zijn smaak af. Je kunt dit het beste aan het einde van de kooktijd toevoegen want hitte geeft smaakverlies. Vanille vind je vooral terug in zoet gebak en in desserts. Suiker versterkt de smaak van vanille.